Sửa mũi bị co rút: dựng lại chiếc mũi ngắn, cứng sau phẫu thuật

Mũi bị co rút là gì?

“Mũi co rút” là cách các phòng khám và bác sĩ phẫu thuật Hàn Quốc gọi chiếc mũi bị thu ngắn lại sau nâng mũi. Trong các nghiên cứu bằng tiếng Anh, tình trạng này còn được gọi là biến dạng mũi co rút (contracted nose deformity) hoặc biến dạng mũi ngắn sau đặt sụn silicone. Đây là biến chứng của lần phẫu thuật trước, không phải chiếc mũi ngắn bẩm sinh.

Urban Plastic Surgery, phòng khám đối tác của chúng tôi, liệt kê mũi bị thay đổi hình dáng sau tổn thương mô hoặc viêm là một trong những lý do thực hiện phẫu thuật sửa lại mũi. Mũi vốn ngắn hoặc hếch từ trước và chưa từng phẫu thuật là một vấn đề khác, với những lựa chọn đơn giản hơn, được trình bày ở trang chỉnh mũi ngắn, mũi hếch.

Thay đổi thường diễn ra dần trong nhiều tháng chứ không đến chỉ sau một đêm. Người bệnh hay nhận ra một vài dấu hiệu sau:

• Đầu mũi bị kéo lên, nên nhìn thẳng thấy lỗ mũi nhiều hơn.
• Nhìn nghiêng, mũi trông ngắn hơn so với sau lần mổ đầu.
• Đầu mũi cứng và gần như không nhúc nhích khi ấn vào.
• Da ở đầu mũi hoặc sống mũi trông căng, bóng hoặc đỏ.
• Bắt đầu lộ đường viền của sụn nhân tạo, hoặc sống mũi lệch sang một bên.

Vì sao mũi bị co rút sau phẫu thuật?

Quanh sụn nhân tạo mũi bằng silicone, cơ thể tạo ra một lớp bao mỏng bằng mô sẹo. Thông thường lớp bao này vẫn mềm. Ở một số người, nó dày lên và co chặt theo thời gian (co thắt bao xơ). Vì da mũi bám vào lớp bao đó, khi bao co lại sẽ kéo đầu mũi lên và ra sau, làm mũi ngắn đi. Một bài tổng quan về dùng sụn sườn trong nâng mũi cho người châu Á mô tả cách biến chứng của sụn silicone có thể làm mô mềm co rút và làm hỏng thêm cấu trúc mũi vốn đã mong manh.

Nhiễm trùng và viêm kéo dài là nguyên nhân thứ hai. Một báo cáo ca bệnh về hai bệnh nhân bị nhiễm trùng nhiều lần quanh sụn silicone ở sống mũi mô tả tình trạng viêm mạn tính ở đầu mũi và trụ mũi (dải da giữa hai lỗ mũi). Báo cáo ghi nhận rằng phần sẹo để lại khiến các cách kéo dài mũi ngắn thông thường khó áp dụng hơn.

Phẫu thuật nhiều lần làm cả hai nguyên nhân trên nặng thêm. Mỗi ca mổ để lại thêm mô sẹo, và lần nâng mũi đầu thường đã dùng nhiều sụn vách ngăn, vốn là phần lẽ ra nâng đỡ đầu mũi. Bản thân da cũng có thể mỏng đi và kém đàn hồi hơn. Vì vậy, mũi bị co rút thường là vấn đề của da và lớp niêm mạc lót bên trong không kém gì của phần khung nâng đỡ bên dưới.

Tình trạng này phổ biến đến đâu? Một nghiên cứu tại Hàn Quốc trên 695 người sau nâng sống mũi bằng sụn silicone đã chia kết quả thành 4 mức độ. Biến dạng mũi ngắn, mức nặng nhất, gặp ở 3,0%. Phẫu thuật sửa lại được chỉ định cho 13,8% người có kết quả thuộc 2 mức nặng nhất: sụn nhân tạo lệch rõ khỏi đường giữa, hoặc mũi ngắn. Tỷ lệ khác nhau giữa các phòng khám và các nghiên cứu, nên chỉ xem những con số này là tham khảo.

Sửa mũi bị co rút như thế nào?

Cách sửa là phẫu thuật sửa lại mũi (nhiều người gọi là sửa mũi hỏng), thường theo đường mổ hở, và phần lớn kế hoạch kết hợp nhiều bước. Để lên kế hoạch, phòng khám đối tác chụp CT 3D. Trong ca sửa lại, phim chụp giúp bác sĩ phẫu thuật đánh giá kích thước, vị trí của sụn nhân tạo cũ và phát hiện sụn đầu mũi bị cong hoặc tổn thương trước khi bắt đầu mổ.

• Loại bỏ thứ đang gây co kéo. Sụn silicone cũ thường được tháo ra, cùng với lớp bao co chặt nếu bác sĩ phẫu thuật thấy cần thiết.
• Giải phóng sẹo. Da và lớp niêm mạc lót được tách khỏi mô sẹo bên dưới để có thể giãn ra, phủ lên phần khung dài hơn.
• Dựng lại phần nâng đỡ. Các mảnh ghép sụn chắc khỏe kéo dài vách ngăn và nâng đỡ trụ mũi, đầu mũi, giúp đưa mũi xuống và kéo dài ra. Sống mũi mới được dựng bằng sụn hoặc, trong một số kế hoạch, bằng sụn nhân tạo mới.
• Đóng vết mổ không gây căng. Bác sĩ phẫu thuật chỉ kéo dài đến mức da có thể che phủ an toàn, vì da bị kéo căng quá mức sẽ khó lành.

Vì sao thường dùng sụn sườn?

Sửa mũi bị co rút cần nhiều sụn chắc, trong khi sau lần mổ trước thường không còn bao nhiêu sụn vách ngăn. Sụn tai mềm và cong, hợp với những chỉnh sửa nhỏ ở đầu mũi nhưng không đủ sức nâng đỡ để giữ mũi ở vị trí dài hơn trước lực kéo của sẹo. Sụn sườn có thể cung cấp đủ sụn chắc cho cả ba việc cùng lúc: kéo dài vách ngăn, chống đỡ trụ mũi và dựng sống mũi mới.

Trang tiếng Anh của phòng khám đối tác nêu sụn sườn là một lựa chọn để nâng đỡ trụ mũi ở mũi ngắn hoặc mũi bị co kéo, và cho biết vị trí lấy sụn thường là các sườn từ số 6 đến số 10, qua một đường rạch ở ngực, có thể để lại sẹo nhìn thấy được. Trang nâng mũi sụn tự thân của chúng tôi giải thích 3 vị trí lấy sụn và quá trình hồi phục khác nhau thế nào.

Sụn sườn hiến tặng, lấy từ ngân hàng mô, được xử lý bằng tia xạ trước khi dùng và không cần rạch ở ngực. Khi chúng tôi hỏi, phòng khám đối tác cho biết nhiễm trùng với sụn sườn là hiếm gặp. Sụn sườn tự thân hay sụn sườn hiến tặng hợp với mũi của bạn là quyết định của bác sĩ phẫu thuật. Cẩm nang vật liệu nâng mũi của chúng tôi so sánh hai loại này.

Nên chờ bao lâu rồi mới sửa?

Phần lớn bác sĩ phẫu thuật chờ khoảng một năm sau lần mổ mũi gần nhất, để sưng dịu và mô sẹo mềm ra trước khi mổ lại. Sẹo còn đang hoạt động khó giải phóng hơn và dễ co lại hơn. Trong thời gian chờ, hãy chụp ảnh vài tuần một lần trong cùng điều kiện ánh sáng và thu thập hồ sơ của bạn.

Có những vấn đề không nên chờ. Nếu sụn nhân tạo bị nhiễm trùng hoặc đang đẩy lồi qua da, hãy đi khám bác sĩ phẫu thuật sớm, dù bạn đang ở đâu. Khi phải tháo sụn bị nhiễm trùng, các bác sĩ có quan điểm khác nhau về thời điểm. Có bác sĩ dựng lại bằng sụn ngay trong cùng ca mổ, như trong báo cáo 2 bệnh nhân nêu trên. Có bác sĩ chờ nhiễm trùng khỏi hẳn rồi mới dựng lại sau, chấp nhận rằng da có thể co thêm trong thời gian đó. Bác sĩ phẫu thuật của bạn sẽ quyết định sau khi thăm khám.

Nếu chưa chắc mũi còn đang thay đổi hay không, bạn có thể đi tư vấn từ rất sớm, trước khi tính đến phẫu thuật. Cẩm nang lên kế hoạch phẫu thuật sửa lại liệt kê ghi chép ca mổ, thông tin sụn nhân tạo và ảnh cần mang theo.

Sửa mũi bị co rút có những rủi ro gì?

Mũi bị co rút là một trong những trường hợp khó hơn của phẫu thuật sửa lại mũi. Mục tiêu là chiếc mũi dài hơn, mềm hơn và tự nhiên hơn, nhưng mũi đã mổ nhiều lần hiếm khi trông như chưa từng phẫu thuật, và một số người cần mổ hơn một lần. Hiệp hội Bác sĩ Phẫu thuật Tạo hình Hoa Kỳ (American Society of Plastic Surgeons) lưu ý rằng mô sẹo có thể hình thành lại ngay cả sau một ca sửa thành công.

Với mảnh ghép sụn sườn, số liệu rõ nhất đến từ một phân tích gộp 10 nghiên cứu (491 bệnh nhân) về nâng mũi bằng sụn sườn tự thân. Mảnh ghép bị cong vênh ở 3,08% trường hợp, bị tiêu ở 0,22% và nhiễm trùng ở 0,56%, còn 5,45% người bị sẹo ngực gồ dày (sẹo phì đại). Kết quả rất khác nhau giữa các nghiên cứu, và số liệu này nói về nâng mũi sụn sườn nói chung, không riêng mũi bị co rút.

• Mô sẹo co lại lần nữa và kéo mũi ngắn đi, làm mất một phần chiều dài đã đạt được
• Vết mổ lâu lành, hoặc da ở đầu mũi bị loét, hư tổn, vì các lần mổ trước đã làm giảm lượng máu nuôi da mũi
• Nhiễm trùng, với khả năng cao hơn ở nơi sụn nhân tạo trước đây từng bị nhiễm trùng
• Mảnh ghép sụn sườn bị cong (cong vênh) trong những tháng sau mổ và làm lệch sống mũi mới, có thể phải chỉnh lại
• Ở ngực: đau, sẹo và, trong trường hợp hiếm gặp, khí lọt ra quanh phổi
• Sưng và cứng có thể mất một năm hoặc lâu hơn mới dịu
• Khó thở qua mũi hoặc mất cân đối, đôi khi cần phẫu thuật thêm

Nên ở Seoul bao lâu?

Với phẫu thuật sửa lại mũi, phòng khám đối tác ghi khoảng 2 giờ phẫu thuật, an thần hoặc gây mê toàn thân, không cần nằm lại qua đêm (kể cả khi có lấy sụn sườn), cắt chỉ 7 ngày sau mổ, 2 đến 3 lần tái khám và khoảng 1 tuần để trở lại sinh hoạt thường ngày. Sửa mũi bị co rút thường cần sụn sườn và phải dựng lại nhiều hơn, nên hãy hỏi kế hoạch của bạn có mất nhiều thời gian hơn không.

Phần lớn người bệnh dự tính 7 đến 10 ngày ở Seoul. Nếu ghép sụn sườn, hãy đặt đủ 10 ngày và hỏi phòng khám ngày nào cắt chỉ, vì lịch này có thể xê dịch. Ngực có thể vẫn còn đau khi lên máy bay, nên bay về muộn hơn sẽ dễ chịu hơn.

Cũng như sau mọi ca phẫu thuật, nếu bạn bị khó thở hoặc đau lồng ngực, trước tiên hãy đến cơ sở cấp cứu gần nhất, sau đó báo cho phòng khám. Nếu có lấy sụn sườn, vết mổ ở ngực đau ê ẩm rồi giảm dần từng ngày là điều có thể lường trước; nhưng nếu đau lồng ngực hoặc sưng ở vết mổ ngực xuất hiện đột ngột hoặc ngày càng nặng hơn, trước tiên hãy đến cơ sở cấp cứu gần nhất, sau đó gọi cho phòng khám. Nếu chảy máu cam mà không cầm được, bạn cũng cần cấp cứu: trước tiên hãy đến cơ sở cấp cứu gần nhất, sau đó báo cho phòng khám. Nếu một bên sưng nhanh và đau tăng lên, nhất là trong thời gian đầu sau mổ, hãy liên hệ phòng khám ngay; nếu không liên lạc được với phòng khám, hãy đến cơ sở cấp cứu. Nếu vùng điều trị bị phồng rộp, hoặc bạn thấy vùng đỏ lan rộng, nóng hay sốt, hãy liên hệ phòng khám ngay. Dù là tình huống cấp cứu nào, hãy chờ đến khi bác sĩ cho phép rồi mới lên máy bay.

Nên hỏi gì trước khi đặt lịch?

Chúng tôi chưa công bố giá, vì chi phí sửa mũi bị co rút phụ thuộc vào kế hoạch sửa. Việc tháo vật liệu độn, cần bao nhiêu sụn và lấy sụn từ đâu, có cần cắt xương hay không và bạn đã mổ bao nhiêu lần đều làm thay đổi báo giá. Danh sách kiểm tra báo giá phẫu thuật của chúng tôi cho biết một báo giá bằng văn bản nên ghi những gì.

Để hỏi về mũi của bạn trước khi đặt vé máy bay, hãy bắt đầu tư vấn miễn phí. Điều phối viên bệnh nhân trả lời trước, miễn phí, rồi kết nối bạn với phòng khám đối tác phù hợp, nơi bác sĩ phẫu thuật xem ảnh của bạn trước khi đề xuất kế hoạch. Quyết định về mảnh ghép và thời điểm thuộc về bác sĩ phẫu thuật, vì điều phối viên không phải là bác sĩ. Việc tư vấn và kết nối phòng khám của chúng tôi là miễn phí cho bạn. Bạn chỉ trả chi phí điều trị theo giá của chính phòng khám.

Đây là những câu nên hỏi bác sĩ phẫu thuật:

• Điều gì đang kéo mũi tôi ngắn lại: bao xơ quanh sụn nhân tạo, sẹo do nhiễm trùng hay do thiếu sụn?
• Sụn nhân tạo của tôi có được tháo ra không, và có lấy cả lớp bao xơ không?
• Bác sĩ sẽ dùng loại sụn nào, sụn sườn tự thân hay sụn sườn hiến tặng, và vì sao?
• Da của tôi cho phép kéo dài mũi an toàn đến mức nào?
• Tôi nên chờ thêm, hay mũi tôi đã sẵn sàng để sửa?
• Bác sĩ đã sửa bao nhiêu ca mũi bị co rút, và ai là người trực tiếp mổ?

Câu hỏi khác

Phương pháp trong bài

• Phẫu thuật sửa lại mũi
• Nâng mũi sụn tự thân

Đọc tiếp

• Vật liệu nâng mũi: silicone, Gore-Tex hay sụn sườn khác nhau thế nào?
• Chuẩn bị phẫu thuật sửa lại ở Seoul: khi nào nên sửa và cần mang theo gì
• Báo giá phẫu thuật thẩm mỹ ở Hàn Quốc: cần kiểm tra gì trước khi trả tiền

Nguồn tham khảo

1. Contracted Nose after Silicone Implantation: A New Classification System and Treatment Algorithm. PubMed Central, US National Library of Medicine
2. Asian Rhinoplasty with Rib Cartilage. PubMed Central, US National Library of Medicine
3. Correction of severe columella and tip retraction in silicone implanted Asian short noses. PubMed Central, US National Library of Medicine
4. Complications associated with autologous rib cartilage use in rhinoplasty: a meta-analysis. PubMed, US National Library of Medicine
5. Understanding revision rhinoplasty and why patients seek out this procedure. American Society of Plastic Surgeons