QoʻllanmalarXavfsizlik
Klinikadagi anesteziolog Koreyada operatsiya uchun nega muhim
Klinikadagi anesteziolog muhim, chunki klinikaning oʻzida ishlaydigan mutaxassis shifokor sedatsiya yoki umumiy narkozdan oldin sogʻligʻingizni tekshiradi, operatsiya davomida nafasingiz, yuragingiz va kislorod darajangizni kuzatadi hamda tiklanish xonasida sizga qaraydi. Koreyada operatsiyaga yozilishdan oldin anesteziyani kim berishini va u sizni oʻz parvarishidan chiqarguncha yoningizda qoladimi, soʻrang.
Anesteziolog operatsiyadan oldin, operatsiya paytida va undan keyin nima qiladi?
Anesteziolog anesteziyaga, yaʼni operatsiya paytida sizni tinchlantiradigan, uxlatadigan va ogʻriqni sezdirmaydigan dorilarga ixtisoslashgan shifokor. Uning ishi siz uxlab qolganingizda boshlanmaydi va uygʻonganingizda ham tugamaydi. U uch bosqichni qamrab oladi: operatsiyadan oldin, operatsiya paytida va undan keyin.
Operatsiyadan oldin anesteziolog sogʻligʻingizni koʻrib chiqadi: kasallik tarixingizni, ichayotgan dorilaringizni, ilgari anesteziya bilan bogʻliq muammo boʻlgan-boʻlmaganini va operatsiyadan oldingi tahlillaringiz natijalarini. Shularga qarab u sizga qaysi anesteziya turi mos kelishini hal qiladi va uning xavflarini tushuntiradi. Britaniya sogʻliqni saqlash tizimi NHS ham xuddi shu bosqichni taʼriflaydi: mutaxassis shifokor sizni oldindan koʻrib chiqadi va mavjud imkoniyatlarni tushuntirib beradi.
Operatsiya paytida u anestetikni yuboradi, dozani moslaydi va sizni uzluksiz kuzatib boradi. Amerika anesteziologlar jamiyati (American Society of Anesthesiologists, ASA) standartlariga koʻra, umumiy narkoz yoki nazorat ostidagi anesteziya yordami (anesteziya mutaxassisi beradigan sedatsiya) davomida xonada malakali anesteziya xodimi butun vaqt boʻlishi, kislorod, nafas, qon aylanishi va tana harorati esa toʻxtovsiz tekshirib turilishi kerak. Anesteziya ostida holatingiz tez oʻzgarishi mumkin, shuning uchun kimdir doim kuzatib turishi zarur.
Operatsiyadan keyin siz tiklanish xonasida uygʻonasiz va ketishga tayyor boʻlguningizcha tiklanish xonasi xodimlari nafasingiz, ogʻriq va koʻngil aynishini tekshirib turadi. ASA ning shu bosqich uchun standartlarida tiklanish davridagi parvarishni nazorat qilish anesteziolog zimmasiga, undan qachon chiqarish mumkinligini hal qilish esa shifokor zimmasiga yuklangan.
Sedatsiya yoki umumiy narkoz: sizni kim kuzatishi nega muhim?
Koreya klinikalari vena ichiga sedatsiyani koʻpincha «uyqu anesteziyasi» deb ataydi. Bu umumiy narkoz emas. Siz oʻzingiz nafas olasiz, lekin operatsiya davomida uxlab yotishingiz va undan kam narsani eslab qolishingiz mumkin. Umumiy narkoz bundan chuqurroq: siz butunlay hushsiz boʻlasiz va koʻpincha nafas yoʻllari uchun yordam, masalan, nafas trubkasi kerak boʻladi.
ASA sedatsiya va anesteziyani alohida-alohida bosqichlar emas, bir butun uzluksiz shkala sifatida taʼriflaydi. Quyidagi jadvaldagi darajalar uning taʼriflari. Muolaja davomida bemor bir darajadan chuqurroq darajaga oʻtib ketishi mumkin, rejalashtirilganidan chuqurroq sedatsiyadan qaytarish uchun esa nafas yoʻllarini boshqarishni yaxshi biladigan mutaxassis kerak. Shuning uchun «meni kim kuzatadi?» degan savol umumiy narkozga qanchalik tegishli boʻlsa, sedatsiyaga ham shunchalik tegishli.
Urban Plastic Surgery hamkor klinikamizda koʻkrakni kattalashtirish va SMAS yuz tortish umumiy narkoz ostida, rinoplastika esa sedatsiya yoki umumiy narkoz ostida bajariladi. Oʻz rejangizda qaysi biri ishlatilishini soʻrang, chunki javob och qolish qoidalari, tiklanish davri va operatsiyadan keyin klinikada qancha qolishingizga taʼsir qiladi.
| Daraja | Qanday javob berasiz | Nafas va nafas yoʻllari | Yurak va qon aylanishi |
|---|---|---|---|
| Yengil sedatsiya | Odatdagidek, kimdir siz bilan gaplashganda | Taʼsir qilmaydi | Taʼsir qilmaydi |
| Oʻrtacha sedatsiya («ongli sedatsiya») | Ongli ravishda, ovozga yoki yengil teginishga | Yordam kerak emas, nafas yetarli | Odatda saqlanadi |
| Chuqur sedatsiya | Ongli ravishda, lekin faqat takroriy yoki ogʻriqli taʼsirga | Nafas yoʻllariga yordam kerak boʻlishi mumkin, nafas yetarli boʻlmasligi mumkin | Odatda saqlanadi |
| Umumiy narkoz | Sizni hatto ogʻriq bilan ham uygʻotib boʻlmaydi | Koʻpincha nafas yoʻllariga yordam kerak, nafas koʻpincha yetarli emas | Buzilishi mumkin |
Klinikadagi va tashqaridan keladigan anesteziolog oʻrtasida qanday farq bor?
Klinikalar anesteziyani turlicha tashkil qiladi. Klinikadagi anesteziolog shu klinikada ishlaydi va operatsiya kunlari binoda boʻladi. Tashqaridan keladigan anesteziolog esa oldindan belgilangan operatsiyalar roʻyxati uchun keladi va boshqa kunlari boshqa joylarda ishlaydi. Baʼzi klinikalarda sedatsiyani jarrohning oʻzi operatsiya qilish bilan birga beradi, anesteziolog umuman qatnashmaydi.
Klinikadagi va tashqaridan keladigan anesteziolog bir xil xavfsizlik standartlariga amal qilishi mumkin. ASA ning ofis klinikalaridagi anesteziya haqidagi bayonotiga koʻra, anesteziolog operatsiya paytida jismonan hozir boʻlishi va siz anesteziya parvarishidan chiqarilguningizcha darhol yetib kela oladigan boʻlishi kerak, klinikada esa kislorod, soʻrish moslamasi, reanimatsiya uskunalari, shoshilinch dorilar va zaxira elektr taʼminoti boʻlishi lozim. Agar klinika xavfli gipertermiyani qoʻzgʻatishi mumkin boʻlgan anestetiklardan foydalansa (bu anesteziyaga kamdan-kam uchraydigan, ammo jiddiy reaksiya), uni davolash uchun dorilar, uskunalar va yozma rejalarni qoʻl ostida saqlashi kerak.
Bu tartib kim va qachon yoningizda boʻlishini oʻzgartiradi. Klinikadagi anesteziolog boʻlsa, tahlillaringizni koʻrib chiqqan shifokor sizni uxlatadigan shifokor ham boʻlishi mumkin, siz tiklanayotganingizda esa mutaxassis hamon binoda boʻladi. Tashqaridan keladigan anesteziolog boʻlsa, u siz tiklanish xonasidan chiqquningizcha qoladimi va u ketganidan keyin muammo paydo boʻlsa, kim masʼuliyatni oʻz zimmasiga olishini soʻrang. Agar sedatsiyani jarroh bersa, jarrohning qoʻllari band paytida nafasingiz va kislorod darajangizni kim kuzatishini soʻrang.
Hamkor klinikamizda anesteziya qanday tashkil etilgan?
Hamkor klinikamiz Urban Plastic Surgery jamoasida 4 nafar shifokor bor, ulardan 2 nafari sertifikatlangan anesteziolog: Dr. Moon Ji-hyun va Dr. Park Jeong-bok. Ikkalasi ham Koreya anesteziologlar jamiyati (Korean Society of Anesthesiologists) aʼzosi. Klinika maʼlumotiga koʻra, operatsiyadan oldingi tekshiruvdan boshlab operatsiyadan keyingacha klinikada anesteziolog doim joyida boʻladi.
Klinikaning koʻkrak plastikasi haqidagi inglizcha sahifalarida anesteziologiya va ogʻriq tibbiyoti boʻyicha mutaxassis joyida turib nazorat qilishi va operatsiya davomida anesteziyangizni kuzatishi taʼriflangan. Klinika, shuningdek, operatsiyalar markaziy monitoring tizimida real vaqtda kuzatilishini, operatsiyadan oldingi sogʻliq tekshiruvlari klinikaning oʻzida, joyida ishlaydigan klinik laboratoriya mutaxassisi ishtirokida oʻtkazilishini va xavfli gipertermiyani davolashda ishlatiladigan dantrolen dorisi saqlanishini aytadi.
Har qanday klinikadagi kabi, operatsiya kuningiz uchun quyidagilarni yozma ravishda soʻrang: anesteziologning ismi, anesteziya turi va tiklanish xonasida sizni kim kuzatishi. Jarroh, operatsiya xonasidagi CCTV va shoshilinch holatda boshqa kasalxonaga oʻtkazish rejasi kabi qolgan xavfsizlik tekshiruvlari haqida Koreyada plastik jarrohlik klinikasini tanlash boʻyicha qoʻllanmamizda oʻqing.
Sedatsiya yoki umumiy narkozga qanday tayyorlanish kerak?
Tayyorgarlikning katta qismi toʻgʻri maʼlumotni aytib berishdan iborat. Anesteziolog faqat oʻzi bilgan narsalarga qarab reja tuza oladi, shuning uchun quyidagilar haqida konsultatsiyada yoki operatsiyadan oldingi tekshiruvda ayting, dori qutilaringizni yoki ularning yorliqlari suratlarini olib keling.
Klinikaning och qolish qoidasiga aniq amal qiling. Hamkor klinikamizda bu operatsiyadan kamida 6 soat oldin ogʻizga hech narsa olmaslikni bildiradi: ovqat yemang, suv ichmang, saqich chaynamang, shirinlik yemang va qahva ichmang. Umumiy narkoz boʻlsa, operatsiyadan oldingi kecha yarim tundan boshlab hech narsa yemang va ichmang. Och qolish reflekslaringiz oʻchib turganda oshqozoningiz boʻsh boʻlishini taʼminlaydi. Agar adashib biror narsa yeb yoki ichib qoʻygan boʻlsangiz, operatsiyadan oldin buni ayting, hatto operatsiya vaqti oʻzgarishiga toʻgʻri kelsa ham.
Umumiy narkozdan keyin NHS kamida 24 soat yoningizda masʼuliyatli katta yoshli odam boʻlishini, 24-48 soat davomida esa mashina haydamaslik, spirtli ichimlik ichmaslik va yuridik hujjatlarga imzo chekmaslikni maslahat beradi, chunki xotira va reflekslar bir-ikki kun susayib turishi mumkin. Yolgʻiz sayohat qilayotgan boʻlsangiz, sizni kim olib ketishi va birinchi kechada mehmonxonada siz bilan kim qolishini oldindan rejalashtiring. Nafas qisishi yoki koʻkrak qafasida ogʻriq paydo boʻlsa, avval turgan joyingizda shoshilinch tibbiy yordamga murojaat qiling, soʻng klinikaga xabar bering. Bu dastlabki kunlar Seuldagi safaringizga qanday sigʻishini operatsiya safari jadvali koʻrsatadi.
- Ichayotgan barcha dorilaringiz, jumladan qonni suyultiruvchi dorilar, biologik faol qoʻshimchalar, oʻsimlik preparatlari va vazn yoʻqotish uchun ukollar
- Ilgari anesteziya bilan bogʻliq har qanday muammo, sizda yoki yaqin qarindoshingizda
- Yurak, oʻpka, jigar yoki buyrak kasalliklari, qandli diabet, yuqori qon bosimi yoki astma
- Xurrak otish yoki uyqudagi apnoe va kechasi nafas apparatidan foydalanasizmi
- Oddiy va elektron sigaret chekish hamda qancha spirtli ichimlik ichishingiz
- Dorilar, lateks yoki plastirga allergiya
Konsultatsiyada anesteziya haqida nimalarni soʻrash kerak?
Bu savollar bir necha daqiqa oladi va klinikalar oʻrtasida solishtirsa boʻladigan javoblar beradi. Ularni oldindan toʻlov qilishdan avval bering va javoblarni narx taklifi bilan birga saqlang. Yozma narx taklifida anesteziya qayerda koʻrsatilishi kerakligini narx taklifini tekshirish roʻyxatimiz koʻrsatadi.
Ularni soʻrashda yordam kerak boʻlsa, bepul konsultatsiyani boshlang. Avval bemorlar koordinatori javob beradi, soʻng sizdagi klinik holat uchun eng mos hamkor klinika jarrohi suratlaringizni koʻrib chiqadi va batafsil konsultatsiya oʻtkazadi. Yuqoridagi savollarni birinchi xabaringizga qoʻshishingiz mumkin, ular suratlaringiz bilan birga yetkaziladi. Koordinator shifokor emas va anesteziyangizni u tanlamaydi: buni jarroh va anesteziolog birgalikda hal qiladi. Konsultatsiyamiz siz uchun bepul, davolanish uchun esa faqat klinikaning oʻz narxini toʻlaysiz.
- Rejamda qaysi anesteziya turi ishlatiladi: mahalliy anesteziya, sedatsiya yoki umumiy narkoz, va nega?
- Anesteziyani kim beradi va u anesteziologmi?
- Anesteziolog klinikaning oʻzida ishlaydimi yoki shu kun uchun tashqaridan keladimi?
- Anesteziolog butun operatsiya davomida xonada qoladimi?
- Tiklanish xonasida meni kim kuzatadi va ketishim mumkinligini kim hal qiladi?
- Anesteziolog bilan qachon uchrashaman va u tahlillarimni oʻzi koʻrib chiqadimi?
- Klinikada qanday shoshilinch dorilar va uskunalar saqlanadi va kerak boʻlsa, meni qayerga oʻtkazishadi?
- Rejam uchun och qolish qoidalari qanday va qaysi dorilarni toʻxtatishim yoki ichishda davom etishim kerak?
Boshqa savollar
Koreyadagi «uyqu anesteziyasi» umumiy narkoz bilan bir xilmi?
Yoʻq. Koreyada «uyqu anesteziyasi» deganda odatda vena ichiga sedatsiya tushuniladi: bunda siz oʻzingiz nafas olishda davom etasiz, umumiy narkoz esa sizni butunlay hushsiz qiladi va koʻpincha nafas yoʻllariga yordam talab qiladi. Sedatsiya rejalashtirilganidan chuqurroq boʻlib ketishi mumkin, shuning uchun har ikki holatda ham sizni kim kuzatishini soʻrang.
Sedatsiya umumiy narkozdan xavfsizroqmi?
Har doim ham emas. Sedatsiyada nafas trubkasi kerak boʻlmaydi va u koʻpincha qisqaroq operatsiyalarda ishlatiladi, lekin baribir nafasga taʼsir qiladi va moʻljallanganidan chuqurroq boʻlib ketishi mumkin. Umumiy narkoz uzoqroq yoki kattaroq operatsiyalarga mos keladi. Qaysi biri xavfsizroq ekani sogʻligʻingiz va operatsiyaga bogʻliq, xavflarni esa sizga anesteziolog tushuntiradi.
Operatsiyadan oldin anesteziolog bilan uchrashamanmi?
Uxlatilishingizdan oldin u bilan uchrashishingiz kerak, shunda u sogʻligʻingiz, tahlillaringiz va dorilaringizni siz bilan birga koʻrib chiqa oladi. Bu qachon boʻlishini soʻrang: operatsiyadan oldingi tekshiruvdami yoki operatsiya kuni ertalabmi. Anesteziyaga taʼsir qiladigan kasalligingiz boʻlsa, u buni ertaroq, iloji boʻlsa safarga chiqishingizdan oldin koʻrib chiqa oladimi, soʻrang.
Plastik jarroh operatsiya qilish bilan birga sedatsiyani ham bera oladimi?
Ha, baʼzi klinikalarda jarroh sedatsiyani beradi va bir vaqtning oʻzida operatsiya qiladi, anesteziolog esa xonada boʻlmaydi. Agar rejangiz shunday boʻlsa, butun operatsiya davomida nafasingiz va kislorod darajangizni kim kuzatishini hamda sedatsiya rejalashtirilganidan chuqurlashib ketsa, nafas yoʻllaringizni kim boshqarishini soʻrang.
Maqoladagi muolajalar
Keyingi oʻqish uchun
Manbalar
- Statement on Continuum of Depth of Sedation: Definition of General Anesthesia and Levels of Sedation/Analgesia. American Society of Anesthesiologists
- Standards for Basic Anesthetic Monitoring. American Society of Anesthesiologists
- Standards for Postanesthesia Care. American Society of Anesthesiologists
- Statement on Office-Based Anesthesia. American Society of Anesthesiologists
- General anaesthesia. NHS